รู้จัก” โรคพาร์กินสัน” กัน

02 ธ.ค.
โรคพาร์กินสัน

               ศ.นพ.วีรศักดิ์ เมืองไพศาล ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้ให้ความรู้ว่า โรคพาร์กินสันเป็นโรคที่ส่วนใหญ่จะพบแต่ในผู้สูงอายุ โดยส่วนใหญ่มักเป็นในผู้ที่อายุมากกว่า 50 ปี จากการศึกษาในชุมชนในกรุงเทพฯ ในผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไปพบว่า มีโรคพาร์กินสัน ร้อยละ 0.7 และอาการ พาร์กินสัน ร้อยละ 1.95 โดยพบมากขึ้นเมื่ออายุยิ่งมากขึ้น โดยผู้ที่มีอาการพาร์กินสัน ร้อยละ 36 เกิดจากโรคพาร์กินสัน ร้อยละ 36 เกิดจากโรคหลอดเลือดสมอง ร้อยละ 22 เกิดจากยา และร้อยละ 5 เกิดจากอุบัติเหตุที่สมอง และพบว่ามีเพียงส่วนน้อย คือ เพียงร้อยละ 8 ของคนที่มีอาการพาร์กินสัน และร้อยละ 22 ของผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน เท่านั้น ที่เคยได้รับการวินิจฉัยโดยแพทย์มาก่อน

“ ผู้ที่เป็นโรคนี้มักมีอาการค่อยเป็นค่อยไป โดยมีมือสั่น ทำอะไรช้าลง เดินลำบากก้าวขาไม่ค่อยออก
เวลาก้าวออกแล้วจะเดินก้าวเท้าสั้น ๆ ซอยเท้าถี่ กลับตัวลำบากเวลาเดินและหยุดเดินไม่ได้ทันที การทรงตัว ลำบาก หลังคู้งออาจเกิดการหกล้มได้ง่าย เวลานอนจะพลิกตัวลำบาก แขนขาเกร็งแข็ง จนบ่อยครั้งทำให้เกิดอาการปวด หรืออาจเกิดตะคริวขึ้นได้ การใช้มือไม่คล่องเหมือนเก่า เช่น กลัดกระดุม เปิดฝาขวดน้ำ เขียนหนังสือ เป็นต้น ใบหน้าดุเฉยเมย ไม่ค่อยกระพริบตา พูดเสียงเบาลง การกลืนไม่คล่องเหมือนเดิม อาจมีน้ำลายไหล หรือสำลักง่ายขึ้น นอกจากอาการของแขนขาและการเคลื่อนไหวแล้ว ยังมีอาการของอวัยวะส่วนอื่นด้วย เช่น คิดช้าลง ความจำไม่ดี อารมณ์ซึมเศร้า นอนหลับไม่สนิท ฝันบ่อย ๆ ท้องผูก เป็นต้น “

เนื่องจากผู้ป่วยโรคนี้ส่วนใหญ่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัย และอยู่ในชุมชน ที่บ้าน มีการศึกษาพบว่า แพทย์ทั่วไปตรวจอาการของโรคนี้ได้ถูกต้องเพียงไม่ถึงร้อยละ 60 แต่โอกาสที่ผู้ป่วยจะได้ไปตรวจกับ แพทย์เฉพาะทางทำได้ค่อนข้างยากในพื้นที่ห่างไกล นอกจากนั้นประชาชนมักไม่ตระหนักถึงอาการของโรคนี้ เพราะคิดว่าเกิดจากอายุที่มากขึ้น ทำให้เกิดผลเสียจากตัวโรคตามมา เช่น หกล้ม กลืนอาหารลำบาก เป็นต้น การคัดกรองเบื้องต้นอย่างง่ายโดยตัวเอง ครอบครัวหรือบุคลากรสาธารณสุข สามารถทำให้ค้นพบผู้ป่วยได้มากขึ้น โดยวิธีการคัดกรองคือ ตรวจเช็กอาการใน 11 ข้อ ตามแบบคัดกรองอาการโรคพาร์กินสันหากมีอาการดังกล่าว 5 ข้อขึ้นไป ควรไปพบแพทย์ แต่หากอาการน้อยกว่า 5 ข้อ อาจประเมินเป็นระยะด้วยตนเอง

หากพบว่า คะแนนตั้งแต่ 5 ข้อขึ้นไป ที่ตอบว่าใช่ ถือว่าได้ผลบวก ควรพบแพทย์เพื่อทำการ
วินิจฉัยโรค

คำถาม           ใช่ /ไม่ใช่/                     รวม
1. มือหรือขาของท่านเคยมีอาการสั่น
2. ท่านรู้สึกลุกจากเก้าอี้ลำบาก
3. ท่านเดินก้าวเท้าสั้น ๆ และเดินซอยเท้าถี่
4. แขนของท่านแกว่งน้อยลงเวลาเดิน
5. หลังของท่านคู้งอเวลาเดิน
6. ท่านหมุนตัวกลับ เวลาเดิน ได้ลำบาก
7. เคยมีคนบอกว่าเสียงของท่านเบาลงกว่าเมื่อก่อน
8. ท่านพลิกตัวได้ลำบากเวลานอน
9. ท่านเขียนหนังสือช้าลงหรือเขียนหนังสือตัวเล็กลงกว่าเก่า
10. ท่านทำอะไรได้ช้าลงกว่าเมื่อไม่นานมานี้ เช่น การหวีผม แต่งตัว อาบน้ำ
11. ท่านรู้สึกว่าการกลัดกระดุมหรือเปิดฝาขวดน้ำทำได้ลำบากกว่าเก่า

ที่มาข้อมูล : คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล